Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 20 april 2018

Bijdrage Arend Meijer Perspectiefnota 2018

Voorzitter,

Vorig weekend scheen het lentezonnetje, en net als veel andere Brabanders pakte de fractie van D66 de fiets uit de schuur. Brabant ligt op koers; en dat wilden wij wel eens in het echt zien. We reden met een stevige glimlach op het gezicht. En niet voor niets; D66 Brabant zit 3 jaar in het College en tijdens ons ritje kwamen we veel successen van dit College tegen.

Dat begon al bij vertrek. We vertrokken vanuit mijn huis; en de buren hebben tegenwoordig een elektrische auto; inclusief laadpaal. We dachten terug aan 14 juli 2017; toen gedeputeerde Spierings de eerste duizend laadpalen opleverde. Laadpalen, waar voor het eerst geen cent overheidssubsidie voor nodig was. En het aantal zal de komende jaren verder stijgen. Als de volgende fractie, over 2 jaar, in 2020, op de fiets stapt, komen zij in Brabant tenminste 100 duizend elektrische voortuigen tegen. Het gevolg van een concreet plan van aanpak waar ook onze partners zich aan hebben gecommitteerd.

We fietsten de wijk uit en zagen de windturbines langs de A59; wat een schitterende gedachte dat Nuon er voor zorgt dat die 100 duizend voertuigen straks op 100% windenergie draaien. En we zijn al begonnen, recent nog zagen we dat er weer 9 extra elektrische bussen bij Den Bosch. Met als doel in 2025 al het openbaar vervoer in Brabant zonder uitlaatgassen te laten rijden.

Over 4 jaar zal er in Brabant, in lijn met de landelijke afspraken, 470,5 megawatt aan energie uit wind worden opgewekt. We bespraken het windpark langs de A16. Bijna 30 windmolens waar, met dank aan gedeputeerde Van Merrienboer, draagvlak voor is bij de gemeenten. Windmolens waarvan de opbrengst bovendien voor 25% terugvloeit naar de Brabanders in dat gebied. Was Sociale Participatie enkele jaren geleden nog een containerbegrip waar vooral in deze zaal over gesproken werd, deze Collegeperiode is het concreet geworden. En dat past ook erg bij Brabanders, samenwerken zit ons immers in het bloed.

Rechts van ons zagen we het nieuwe distributiecentrum van BOL.com. Sinds september vorig jaar een opvallende blauwe nieuwkomer in het Brabants landschap. Liefst 8 voetbalvelden aan innovatieve distributietechnologie; maar ook gewoon duizend nieuwe banen. Gedeputeerde Pauli zei terecht dat Brabant, en in dit geval Waalwijk, zich hiermee definitief positioneert als hotspot voor snelgroeiende ondernemingen op het gebied van internetverkopen en fijnmazige distributie.

In de verte ontstond een klein regenwolkje, symbolisch getimed. Want de vestiging van dit soort bedrijven levert ook nieuwe vraagstukken. Want wat als niet alle banen door Brabanders ingevuld worden, hoe gaan we om met buitenlandse krachten? Waar vestigen zij zich? Hoe gaan ze meedoen in Brabant? Het gebied waarin wij fietsten zal de komende jaren ongeveer 6 duizend nieuwkomers verwelkomen. Behoorlijke uitdaging; daarom steunen wij de motie die de PvdA na ons zal indienen om in samenwerking met de Brabantse gemeenten inzichtelijk te maken waar er knelpunten bestaan en te beschrijven welke rol de provincie in de oplossingen rondom deze problematiek kan spelen

We hadden nog een flink stuk te gaan, dus we besloten wat tempo te gaan maken. Over tempo gesproken. Wat een schitterend vooruitzicht, over 2 jaar racet de D66-fractie dankzij de F59 en de F65 via de F261 een schitterend rondje Waalwijk-Den Bosch-Tilburg. Zonder ellendige paaltjes. Als het aan D66 ligt is er over 10 jaar zelfs een Brabantbreed netwerk van snelfietsroutes. Gedeputeerde Van der Maat bewijst zich als uitstekende vader en brengt ook dit kindje in korte tijd groot. Net op tijd ontweek onze persvoorlichter nog even die bus; bussen die overigens al in 2024 allemaal elektrisch zullen zijn.

Inmiddels waren we klein-stedelijk gebied Waalwijk verlaten; langs de typische boerderijtjes en de uitgestrekte weilanden. Wat een geruststellende gedachte dat die oude stallen die her en der nog staan over 4 jaar gewoon voldoen aan de laatste milieueisen. Wat goed dat D66-gedeputeerde Spierings het belangrijke werk van gedeputeerde Yves de Boer concreet gemaakt heeft en na 50 jaar conservatisme, ruimte heeft gecreëerd voor de innovatieve koplopers die in Brabant al jaren gefrustreerd zagen hoe hun collega’s bleven hangen in het heden. Wachtend op een College wat beweging zou brengen in Brabant.

Deze ambities bieden hoop voor al die inwoners in Oost-Brabant met zorgen over hun gezondheid. Overigens valt er op het gebied van Gezondheid nog veel meer te verwachten voor de Brabanders. Want onder de titel ‘Gezonder Brabant’ (voorheen de Brabantse Health Deal), wordt slim gebruikgemaakt van elkaars kennis en kunde om Gezondheid echt centraal te stellen in de ontwikkeling van stad en platteland. D66 ziet uit naar de concrete resultaten van de Toolbox en de Roadmap, die voor alle gemeenten beschikbaar zijn.

Alsof het bedacht is, zagen we in de verte letterlijk ‘De Hoop’. En dan bedoel ik deze keer de voormalige korenmolen in Waspik. Een molen zoals we er  al meer gezien hadden. We fietsten langs oude fabrieken, oude kloosters, molens. Gedeputeerde Swinkels zegt dat altijd wel mooi: “Brabant is bezaaid met erfgoed”. Zeker op de fiets kun je dat goed ervaren.

We stopten in Breda voor lunch. In Hotel Nassau het voormalige huis Assendelft ofwel Liefdesgesticht; een groot complex met verschillende vloerhoogten, kleine doorgangen, allerlei bochten, kamertjes, hoekjes en keldertjes. En niet te vergeten de ‘geheime’ tunnel onder de Nieuwstraat. Uiteindelijk zijn er meer dan 300 ruimten. Een verborgen pareltje dat met provinciaal geld gerenoveerd is. Een voorbeeld hoe met een gerichte impuls erfgoed terug gebracht kan worden in de dagelijkse praktijk. Zodat alle Brabander ervan kunnen profiteren, bijvoorbeeld voor een huwelijksfeest. Daar leent de locatie zich uitstekend voor; weet ik sinds 2 februari toen ik er zelf mijn huwelijk vierde.

In Zundert trokken we nog even door naar de Belgische grens bij Hoogstraten. Over enkele jaren staat hier grensoverschrijdend Business Centre Treeport. Een prachtig voorbeeld van hoe ondernemers elkaar opzoeken rondom één thema. In dit geval de bomenteelt. Een prachtig voorbeeld ook hoe Denk en Handel Internationaal; één van de richtingwijzers van D66 vorm kan krijgen. D66 zag vorige maand tijdens een werkbezoek de maquette en de meest recente stand van zaken. Met de natuurverbindingszone en de windmolens die de bedrijven van energie gaan voorzien. We leerden hoe de restwarmte optimaal benut gaat worden voor de telers, hoe het onderwijscomplex vorm krijgt met expert vanuit de hele wereld. Een plek om trots op te zijn. En dat allemaal in Zundert.

Door de Chaamse bossen zagen we in de bermen helaas veel afval liggen; huisraad, asbest, afval van wietplantages en drugsafval. Niet alleen de boswachters zijn het zat, maar vele Brabanders. En fracties in dit huis trouwens ook. Daarom is het belangrijk Samen Sterk in Brabant voort te zetten. Via een motie wil D66 de financiering voor de komende jaren regelen. Samen met de VVD vroegen we enkele jaren geleden de actie ‘Een dumper is een stumper’ te starten; maar er is meer nodig. D66 wil dat het College een Brabantbrede aanpak ontwikkelt om dit probleem tegen te gaan. Door in gesprek te treden met gemeenten om hen te overtuigen dat zij moeten stoppen met het onnodig lastig vallen van inwoners als het gaat om het wegbrengen van hun afval. Veel afval in de natuur ontstaat doordat inwoners bij de milieustraat ontdekken dat ze moeten betalen, niet kunnen pinnen of onnodig lang moeten wachten. Wij dienen hiervoor een motie in.

Toch al behoorlijk moe, voelden een paar van ons de kilometers al goed in de benen. Gelukkig is daar het vooruitzicht dat dit College een hyperloop verbinding in Brabant wil verkennen. Wat zou het mooi zijn als die bezoekers aan de Efteling tussen Tilburg, Den Bosch en het pretpark via deze innovatieve vorm van smart mobility kunnen reizen?

Onze kleine 100 kilometer zaten erop. De maandag erop blikten we vol trots met de fractie terug op onze sportieve prestatie, en over alle zaken die we onderweg zagen. Ik vertelde dat ik erover op wilde scheppen bij de perspectiefnota; waarop één van hen terecht zei: “Dit kun je niet zo uitspreken, dan is het net alsof D66 Brabant klaar is”. Nou voorzitter, ik verzeker u: Dat is niet zo.

D66 heeft drie speerpunten. Focus op gezondheid, Ruimte voor Innovatie en een Transparante, vernieuwende bestuursstijl.

Focus op gezondheid.

Ten eerste de focus op gezondheid. Iedereen heeft recht op gezonde lucht. Omgevingsdiensten en GGD’s hebben daarbij een belangrijke uitvoerende rol. Wat zij daarbij nodig hebben is een duidelijke politieke visie. D66 blijft zich zorgen maken over de onduidelijkheid. Mede op ons verzoek is Gezondheid in deze bestuursperiode een  aspectbeleid. Maar het gevolg hiervan lijkt  dat helderheid naar de uitvoerende diensten ontbreekt. D66 ziet dat in de toekomst dus graag anders; Gezondheid net als bij Energie een apart thema.

Rondom het thema gezondheid en gezonde lucht spreken we in dit huis veel en graag over de landbouw. D66 zou graag eenzelfde urgentie ontwikkelen om de emissiereductie bij mobiliteit en grootschalige industrie te realiseren. De komende maanden ontwikkelen de woordvoerders Mobiliteit, samen met partners in het veld, de nieuwe Visie op het Openbaar Vervoer. D66 wil dat proces bij deze perspectiefnota niet verstoren, maar rekent erop dat het College de termen Mobility as a Service en Toekomstbestendig OV lading gaat geven die ook Brabanders buiten deze zaal aanspreken.

D66 pleit ervoor vrachtverkeer door de dorpen op zo kort mogelijke termijn te reduceren. Dat kan door alternatieven te ontwikkelen, middels rondwegen. Maar in 2018 kan dat gelukkig ook anders. De afgelopen jaren zijn er, in samenwerking met de in Zuidoost-Brabant aanwezige bedrijven, kennisinstellingen en gemeenten, veel innovaties ontwikkeld op het gebied van smart mobility. Wij hebben van dichtbij gezien hoe deze logistieke oplossingen van de toekomst werden ontwikkeld en getest. Opvallend genoeg vaak in het stedelijk gebied. Wij dienen daarom een motie in om het College te stimuleren ook de dorpen te laten profiteren van de geleerde lessen. Laten we daarbij specifiek focussen op de dorpen waar een bovengemiddelde fijnstof uitstoot als gevolg van vrachtverkeer optreedt. Zo nemen we koudwatervrees bij deze gemeenten weg, maar verbeteren we vooral de kwaliteit van de Brabantse lucht.

Ruimte voor Innovatie en een Transparante.

Rondom het thema Ruimte voor Innovatie is D66 erg tevreden met de voortgang van dit College. Specifiek op het thema Energie zien we een enorme dynamiek ontstaan.

D66 wil dat de energietransitie van álle Brabanders is. Ten eerste roepen wij daarom alle gemeenten op om hun duurzaamheidsvisies tot uitvoering te brengen. Mag er nu wel of geen zonneweide komen? Hoe groot mag deze zijn? En op welke wijze kunnen de inwoners hiervan profiteren? Kan het College ons hieromtrent een stand van zaken geven? D66 wil voorkomen dat door politiek gebabbel over visies het enthousiasme van de Brabanders als een slecht Bavaria biertje doodslaat.

Om het enthousiasme aangewakkerd te houden zou de provincie wat D66 betreft nog meer voorbeeldgedrag mogen tonen. Vorig jaar namen we de motie ‘Brabantse E-catcher’ aan; maar daar houdt het niet op. Is het College bereid om een Brabants Windpark aan te schaffen? Zes kindmolens aan de grenzen van onze provincie om iedereen welkom te heten in Duurzaam Brabant; koploper in de energietransitie. Uiteraard zeg ik ‘Kindmolens’. Dit zijn windturbines waarvoor speciaal ook kinderen een aandeel kunnen kopen en rente kunnen ontvangen. Zo beschermen we de energietransitie tegen grote buitenlandse investeerders die er vooral voor eigen gewin instappen.

En niet alleen rondom wind is de energietransitie volop in beweging. Het College zet belangrijke stappen rondom het aardgasvrij maken van Brabant. Wij verzoeken het College om, naast de €2 miljoen die nodig zijn voor de 1e tranche aardgasvrije woningen in de B5, bij de integrale begrotingswijziging die we volgens GS voor de zomer mogen verwachten ook een bedrag voor het aardgasvrij maken van woningen in de M7 op te nemen. Zo maken we de energietransitie voor álle Brabanders mogelijk.

Vernieuwende bestuursstijl.

Ten slotte de transparante, vernieuwende bestuursstijl. Het College van Brabant heeft de afgelopen jaren bewezen hoe nieuwe spelers, aan andere tafels komen tot vernieuwende inzichten. Dit leidt tot nieuwe dynamiek en vernieuwende oplossingen. De aanpak van maatschappelijke opgaven in Brabant is volop in beweging. Maar ook bestuurlijk Nederland is volop in beweging. De provincie Noord-Brabant heeft meegedaan aan deze veranderingen. Gelukkig. Het profiel van de provinciale organisatie heeft zich steeds aangepast aan de wijzigende maatschappelijke omstandigheden. Het IPO omschrijft het huidige profiel van de provincies als ‘gebiedsregisseur’. En er staan nieuwe enorme veranderingen voor onze deur. Energietransitie, klimaatadaptatie, handhaving en veiligheid vormen de uitdagingen van de toekomst. D66 vertrouwt erop vertrouwen dat de gemeenten individueel of in regionaal verband de opgaven in bijvoorbeeld het sociaal domein goed oppakken; de provincie kan zich beperken tot een regierol in dezen. Het is aan politieke partijen om hier in de komende bestuursperiode kleur te bekennen. Om dit te faciliteren roepen wij, samen met de VVD, het College op te onderzoeken welke van de huidige beleidsdomeinen zich goed of minder goed verhouden tot de provinciale kerntaken van de toekomst.

De fractie van D66 is een tevreden fractie. Brabant ligt inderdaad op koers. In drie jaar tijd is er veel bereikt. Nog één keer wil D66 benadrukken hoe bijzonder dit College is. Links en rechts zijn dankzij het progressieve midden met elkaar verbonden; deze partijen vonden elkaar in een gevoel van urgentie om een vernieuwingsslag. Dit gevoel kreeg vorm in de term ‘Beweging in Brabant’. Terugkijkend kunnen we constateren dat er volop beweging in Brabant is. U heeft gehoord dat wij vinden dat de klus nog niet geklaard is; maar dit College realiseerde al een hoop D66-wensen in de afgelopen jaren. Enthousiast en optimistisch gaan we dan ook het laatste jaar van deze bestuursperiode in; om samen nog meer voor elkaar te krijgen.

Tot zover,